Niejednokrotnie spotykam się w praktyce sądowej z nagraniami przekazywanymi przez strony w ramach rozmaitych postępowań. Nagrania rozmów są włączane do materiału dowodowego zarówno w postępowaniach cywilnych jak i karnych czy administracyjnych. Nagrywanie rozmów jest szczególnie popularne i rozpowszechnione w postępowaniach rozwodowych oraz sprawach rodzinnych. Treścią rozmów strony starają się wykazywać okoliczności istotne z perspektywy celu, który chcą osiągnąć. Jednakże często pada w moim kierunku pytanie: czy nagrywanie rozmów jest legalne? Odpowiedź na to pytanie to: i tak, i nie. W tym artykule postaram się przybliżyć, kiedy można nagrywać rozmowę, a kiedy takie nagrywanie stanowić może czyn zabroniony.

Nagrywanie rozmów a art. 267 kodeksu karnego

Przepisem, który powinien nas zainteresować jest art. 267 kodeksu karnego, który stanowi, że:

§ 1. Kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do całości lub części systemu informatycznego.
§ 3. Tej samej karze podlega, kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony, zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem lub oprogramowaniem.
§ 4. Tej samej karze podlega, kto informację uzyskaną w sposób określony w § 1-3 ujawnia innej osobie.
§ 5. Ściganie przestępstwa określonego w § 1-4 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Jak widać, powołany przepis kodeksy karnego penalizuje nieuprawnione uzyskanie dostępu do informacji. Treść rozmowy, która jest nagrywana jest właśnie taką informacją. W § 2, zdecydowano także o karaniu osób, które bez uprawnienia uzyskują dostęp co całości lub części systemu teleinformatycznego (np. bazy danych). § 3 skupia się z kolei na osobach, które w celu uzyskania informacji posługują się urządzeniem podsłuchowym. § 4 wskazuje, że nielegalne jest także dalsze ujawnianie informacji uzyskanej w sposób nieuprawniony. W § 5 znajdziemy informację, iż przestępstwa te są ścigane jedynie na wniosek pokrzywdzonego. Organy ścigania zajmą się więc taką sprawą o ile zostaną zawiadomione, a pokrzywdzony złoży stosowny wniosek o ściganie.

Czy w świetle powyższego nagrywanie rozmów jest więc legalne?

Nagrywanie rozmów – legalne, ale pod warunkiem

Przywołany wyżej przepis kodeksu karnego posługuje się nie bez przyczyny pojęciem „uprawnienia” do otrzymania czy dysponowania daną informacją. Karalne jest tylko uzyskanie informacji, do której sprawca jest nieuprawniony. Jeżeli więc osoba A rozmawia z osobą B, to zarówno osoba A, jak i osoba B mogę tę rozmowę nagrywać. Co więcej, nie ma konieczności informowania drugiej osoby o fakcie nagrywania. Uczestnik takiej rozmowy staje się bowiem dysponentem informacji, które w jej trakcie są przekazywane. Odpowiadając na pytanie zawarte na wstępie: czy nagrywanie rozmów jest legalne? Tak, pod warunkiem, że nagrywamy własną rozmowę. Przenosząc powyższe informacje na to, co napisałem na wstępie – nie ma problemu, aby nagranie własnej rozmowy dołączyć do materiału dowodowego sprawy. Przedstawienie takiego nagrania będzie podlegało ochronie prawnej bez względu na to, w jakim postępowaniu zostanie użyte.

Kiedy nagrywanie rozmów jest nielegalne?

Nagrywanie rozmów jest nielegalne, jeżeli nagranie dotyczy rozmowy, w której sprawca nie uczestniczy. Jest to np. sytuacja, gdy A rozmawia z B w pokoju, a C, np. posługując się urządzeniem podsłuchowym, zapoznaje się z treścią ich rozmowy oraz nagrywa ją. Wówczas C jest osobą, która nie ma uprawnienia do informacji zawartych w rozmowie pomiędzy A i B. Jest więc osobą nieuprawnioną, a uzyskanie informacji nastąpiło bez uprawnienia. Mogą to być także sytuację, gdy przesyłka pocztowa zostanie otwarta przez osobę, do której nie została zaadresowana. Bardzo popularne jest także uzyskiwanie informacji z komunikatorów internetowych przy wykorzystaniu specjalnego oprogramowania szpiegowskiego wgranego uprzednio na telefon ofiary.

Za nielegalne nagrywanie rozmów grozi kara do dwóch lat pozbawienia wolności, a także kara grzywny oraz ograniczenia wolności.

Adwokat prawo karne Kraków

Odpowiedź na pytanie: „czy nagrywanie rozmów jest legalne?” nie może być jednoznaczna. Jak wskazano wyżej legalność lub nielegalność nagrywania rozmów jest zależna od konkretnej sytuacji. Ważne jest, aby pamiętać, że gdy jesteśmy uczestnikiem jakiejś rozmowy, to jednocześnie jesteśmy dysponentem jej treści. Nie ma więc nic złego w utrwalaniu takiej rozmowy np. dyktafonem zwłaszcza, jeżeli ma to służyć późniejszemu wykazaniu korzystnych dla nas faktów. W wypadku konieczności konsultacji w wyżej wskazanej materii, zachęcam do kontaktu z Kancelarią.

Jeśli macie Państwo pytania odnośnie swojej sprawy, zachęcamy do kontaktu z kancelaria adwokacka sprawy karne Kraków adwokat Tomasz Krasoń.