Klauzule abuzywne w kredytach frankowych
Coraz częściej w mediach i Internecie można usłyszeć stwierdzenie, że jakaś umowa kredytu frankowego jest abuzywna, albo że zawiera postanowienia niedozwolone. Takie stwierdzenie jest jednak w przeważającej mierze nadużyciem. Sama umowa kredytu frankowego nie może być abuzywna. Abuzywne mogą być poszczególne jej postanowienia umowne. To właśnie ich obecność w kredytach frankowych, tj. sprawach dotyczących frankowiczów prowadzi do nieważności całej Umowy. Konsekwencje takiego stanu rzeczy idą bardzo daleko, czego dowodzi liczne orzecznictwo sądów powszechnych.
Klauzule abuzywne – czym są
Definicję pojęcia klauzuli abuzywnej (niedozwolonej) znajdziemy w art. 385 [1] kodeksu cywilnego. Wskazuje, on że:
„Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.”
W skrócie można więc powiedzieć, że abuzywne względem konsumenta są te postanowienia umowne, które:
- nie określają głównych świadczeń stron, chyba że zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny,
- kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,
- rażąco naruszają interesy konsumenta.
Jeżeli postanowienie umowne wypełnia ww. kryteria, to można uznać je za klauzulę abuzywną. Efektem takiego stanu rzeczy jest to, iż nie wiąże ona konsumenta. Oznacza to, że postanowienie takie będzie traktowane tak, jakby go nie było. Tak się złożyło, iż klauzule abuzywne w kredytach frankowych zastrzegane były nagminnie. Część z nich trafiła także do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przedmiotowy rejestr dostępny jest TUTAJ.
Klauzule abuzywne w kredytach frankowych
Klauzule abuzywne w kredytach frankowych odnoszą się do kwestii związanych z przeliczeniem albo sumy wypłaconego kredytu, albo przeliczenia rat kredytu. Najczęściej klauzule abuzywne w kredytach frankowych odnoszą się do obu tych operacji. Dodatkowo sądy przyjmują, iż takie klauzule wdrożone do umów przez banki zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny. Oznacza to, iż nie ma znaczenia, czy uznajemy je za postanowienia regulujące główne świadczenia stron (lit. a). Abuzywność zastosowanych klauzul wynika z faktu, iż narzucały one konsumentom warunki skrajnie dla nich niekorzystne. Konsumenci byli pokrzywdzeni z uwagi na to, że umowy przewidywały ich nieograniczoną odpowiedzialność, podczas gdy odpowiedzialność Banku ograniczona była wypłaconą kwotą kredytu. Dodatkowo wpływ na abuzywność klauzul w kredytach frankowych miał fakt, iż były one nienegocjowalne i narzucone przez Banki. Co więcej, nieograniczone uprawnienia Banku nie zostały zrównoważone uprawnieniami konsumentów.
Skutkiem występowania takiej klauzuli abuzywnej w kredycie frankowym jest najczęściej upadek całej umowy. Zgodnie z najnowszym orzecznictwem, utrzymanie w mocy umowy frankowej w sytuacji wyeliminowania w niej postanowień abuzywnych jest praktycznie niemożliwe, ponieważ były to postanowienia niezwykle istotne dla samej istoty umowy. Wymagałoby to nie tylko zgody konsumenta, ale także istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który mógłby zastąpić postanowienia wyeliminowane. W braku takiego przepisu konieczne jest stwierdzenie nieważności całej Umowy.
Klauzule abuzywne w kredytach frankowych – przykłady
Poniżej zamieszczam przykłady klauzul abuzywnych, które zawarte były w Umowach frankowych z różnymi Bankami:
„1. Kredyty w walutach wymienialnych wypłacane są w złotych, przy zastosowaniu kursu kupna, waluty obowiązującego w Banku w chwili wypłaty.
2. Kredyty w walutach wymienialnych spłacane są:
1) w złotych, przy zastosowaniu kursu sprzedaży waluty obowiązującego w Banku w chwili spłaty, lub
2) w walucie, w której zostały udzielone,
stosownie do ustaleń zawartych w umowie Kredytu.” – Umowa kredytu frankowego zawarta z BNP Paribas (uprzednio BGŻ Bank).
„W przypadku wypłaty kredytu albo transzy w walucie polskiej, stosuje się kurs kupna dla dewiz obowiązujący w PKP BP SA w dniu realizacji zlecenia płatniczego, według aktualnej Tabeli kursów.” – Umowa kredytu frankowego zawarta z PKO BP S.A.(uprzednio Nordea).
„W przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej, wypłata kredytu następuje w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w momencie wypłaty środków z kredytu. W przypadku wypłaty kredytu w transzach, stosuje się kurs nie niższy niż kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w momencie wypłaty poszczególnych transz. Saldo zadłużenia z tytułu kredytu wyrażone jest w walucie obcej i obliczane jest według kursu stosowanego przy uruchomieniu kredytu. W przypadku wypłaty kredytu w transzach, saldo zadłużenia z tytułu kredytu obliczane jest według kursów stosowanych przy wypłacie poszczególnych transz.”. – Umowa kredytu frankowego zawarta z Raiffeisen Bank (niegdyś EFG Eurobank Ergasias S.A.)
„kwota kredytu lub transzy kredytu wypłacana jest w złotych po przeliczeniu według kursu kupna waluty kredytu obowiązującego w Banku, zgodnie z Tabelą kursów walut BPH PBK S.A. ogłaszaną w siedzibie Banku, w dniu wypłaty kredytu lub transzy kredytu” – Umowa kredytu frankowego zawarta z PEKAO S.A.
Sprawa frankowa – Kancelaria frankowa Kraków
Istnienie wyżej przedstawionych klauzul abuzywnych lub innych podobnych w umowie kredytu frankowego może oznaczać jego nieważność. Kancelaria oferuje:
- analizę Umowy kredytu frankowego,
- pomoc w doborze rodzaju żądania w sprawie,
- sporządzenie pozwu w sprawie frankowej,
- reprezentację w sprawach frankowych.
Zapraszam do kontaktu – Kancelaria frankowa Kraków.