Podział majątku po ustaniu małżeństwa jest kwestią związaną w sposób ścisły z rozwodem oraz ustaniem wspólności majątkowej. Proces ten może być skomplikowany, szczególnie jeśli małżonkowie nie są w stanie dojść do porozumienia co do podziału zgromadzonych dóbr. W artykule przedstawiamy najważniejsze aspekty prawne związane z podziałem majątku, w tym jakie zasady obowiązują, jakie kroki należy podjąć, oraz na co warto zwrócić uwagę. Szczególną uwagę zwracamy na praktyczne porady dotyczącego tego jak wygląda podział majątku w Krakowie.

Czym jest majątek wspólny?

Majątek wspólny to wszelkie dobra materialne i niematerialne, które małżonkowie nabyli w trakcie trwania małżeństwa, o ile nie zostały one wyłączone z majątku wspólnego na mocy umowy majątkowej (tzw. intercyzy). Do majątku wspólnego należą m.in. nabywane w trakcie trwania małżeństwa:

• dochody z pracy oraz dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków (także z ich indywidualnej działalności gospodarczej).
• dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
• Środki zgromadzone na rachunkach bankowych oraz inne oszczędności.
• nieruchomości, pojazdy, a także inne przedmioty mające wartość materialną (np. biżuteria, dzieła sztuki).

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

• przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
• przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (nabywane już po powstaniu wspólności majątkowej);
• prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
• przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
• prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
• przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
• wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
• przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
• prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
• przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Przykład:

Anna i Mariusz w 2010 roku wzięli ślub i nie zawierali żadnych umów majątkowych małżeńskich (intercyz) i w ich małżeństwie cały czas obowiązywała wspólność majątkowa. Anna w dniu zawarcia małżeństwa była właścicielką mieszkania położonego w Krakowie, które od 2011 roku zaczęła wynajmować studentom. W trakcie małżeństwa Mariusz napisał książkę, która sprzedała się nakładem kilkuset tysięcy egzemplarzy. Małżonkowie wybudowali także dom na działce, którą nabyli w trakcie trwania małżeństwa. W 2020 r. małżonkowie rozwiedli się. W skład majątku wspólnego podlegającego podziałowi wchodzą: dochody z lokalu należącego wyłącznie do Anny (czynsze) oraz dom. Do majątku wspólnego małżonków nie zaliczymy natomiast praw autorskich przysługujących Mariuszowi do napisanej przez niego książki.

Podział majątku wspólnego – podstawowe zasady

Podział majątku może nastąpić w dwojaki sposób: na mocy umowy między małżonkami lub poprzez postępowanie sądowe.

Podział umowny: Jest to najprostszy sposób podziału majątku, polegający na zawarciu porozumienia przez obie strony. Umowa taka powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego. Notariusz sporządzając taką umowę powinien podzielić majątek wspólny rozwiedzionych małżonków oraz dokonać wyczerpującego podziału. Taki podział majątku w Krakowie jest szybkim i tańszym sposobem wyjścia ze współwłasności po rozwodzie.

Podział sądowy: W sytuacji, gdy małżonkowie nie są w stanie dojść do porozumienia, konieczne jest przeprowadzenie postępowania sądowego. Sąd, rozstrzygając sprawę, bierze pod uwagę wartość majątku oraz wkład każdego z małżonków w jego powstanie. Sądowy podział majątku wspólnego w Krakowie może trwać od kilkunastu miesięcy nawet do kilku lat. Na długość postępowania wpływa w szczególności rodzaj majątku ulegającego podziałowi oraz stopień skomplikowania kwesti związanych z rozliczeniami stron.

Prodecura sądowa podziału majątku

W przypadku konieczności przeprowadzenia sądowego podziału majątku, proces rozpoczyna się od złożenia wniosku przez jednego z małżonków. Wniosek taki powinien zawierać dokładny spis majątku oraz propozycję jego podziału. Sąd, rozpatrując sprawę, może przeprowadzić podział na wiele sposobów przy użyciu następujących narzędzi:

• Przyznanie całego majątku lub niektórych jego składników jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego.
• Fizyczny podział majątku, o ile jest to możliwe.
• Sprzedaż majątku i podział uzyskanych środków.

Fizyczny podział jest możliwy np. w przypadku nieruchomości (wydzielenie osobnych działek). Wówczas każda ze stron otrzyma część nieruchomości. W przypadku, gdyby doszło do przyznania tej nieruchomości na własność tylko jednemu małżonkowi, to wówczas drugi małżonek musiałby otrzymać stosowną spłatę.

Przykład:

Rozwiedzeni Anna i Mariusz nie byli w stanie dogadać się co do podziału majątku wspólnego w postaci domu. W toku postępowania sądowego ustalono, że działka wraz z domem jest warta 800.000 złotych. Sąd uznał, że dom powinien przypaść Annie, ponieważ deklarowała chęć zamieszkania w nim z dziećmi. Wówczas Mariuszowi przypadać będzie spłata w wysokości połowy wartości domu, tj. w kwocie 400.000 złotych.

W toku postępowania sądowego strony mogą zgłaszać także swoje roszczenia – nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego tylko z małżonków oraz nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny.

Przykład:

Mariusz w 2012 roku otrzymał darowiznę od swojego kuzyna w kwocie 100.00 złotych. Całość otrzymanych środków zainwestował w budowę wspólnego domu, w który małżonkowie mieszkali. Mariusz w toku postępowania o podział majątku może domagać się rozliczenia kwoty 100.000 złotych (majątek osobisty – darowizna) zużytej na budowę domu (majątek wspólny).

Podział majątku w Krakowie niczym nie różni się tu od podziału majątku w innych miejscowościach. Inny będzie tylko sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Należy pamiętać, że w przypadku podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa, bez względu na wartość tego majątku, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy. Dodać trzeba, że jest to sąd miejsca położenia majątku ulegającego podziałowi. W wypadku kiedy składniki majątku wspólnego małżonków położone są na terenie działania więcej niż jednego sądu rejonowego, wybór sądu należy do wnioskodawcy. Od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej pobiera się opłatę stałą w kwocie 1000 zł.

W Krakowie działają cztery sądy rejonowe: Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty oaz Sąd Rejonowy dla Krakowa – Krowodrzy. Informacje o tym, który z Sądów jest właściwy można ustalić w oparciu o dane wskazane TUTAJ.

Podsumowanie – podział majątku w Krakowie – adwokat Kraków

Podział majątku po ustaniu małżeństwa to proces, który może być złożony i czasochłonny, zwłaszcza jeśli strony nie są w stanie dojść do porozumienia. Kluczowe jest, aby każda ze stron dokładnie znała swoje prawa oraz obowiązki (np. obowiązek uiszczenia stosownej opłaty sądowej). Warto również zasięgnąć porady prawnej, aby upewnić się, że cały proces przebiega zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Artykuł ten stanowi jedynie ogólne wprowadzenie do tematu podziału majątku w Krakowie po rozwodzie. Każdy przypadek jest indywidualny, dlatego w sytuacjach szczególnych warto skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnika. Nasza kancelaria świadczy kompleksowe usługi prawne w zakresie doradztwa i reprezentacji w spawie podziału majątku w Krakowie i okolicach (Chrzanów, Myślenice, Nowy Targ, Tarnów, Miechów).