Sprawcy przestępstw mogą w ramach polskiego wymiaru sprawiedliwości mogą liczyć na szereg instytucji, które pozwalają im na preferencyjne wykonywanie wymierzonej im kary. Tytułem przykładu można tu wskazać np. odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, rozłożenie grzywny na raty, umorzenie grzywny, a także warunkowe przedterminowe zwolnienie. Wszystkie wymienione instytucje mają za zadanie zapewnić, aby wymiar sprawiedliwości miał humanitarny charakter. A jak wygląda warunkowe przedterminowe zwolnienie w Krakowie? Na to pytanie postaram się odpowiedzieć w niniejszym wpisie.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie w Krakowie – dla kogo?
Odpowiadając na postawione pytanie można odpowiedzieć – teoretycznie dla każdego odbywającego karę pozbawienia wolności. W zakresie wykonywania kary pozbawienia wolności wychodzi się z założenia, że sprawca przestępstwa, aby w ogóle mógł się skutecznie zresocjalizować powinien mieć możliwość opuszczenia zakładu karnego wcześniej, o ile sposób odbywania przez niego tej kary będzie dawać nadzieję, że po opuszczenia ZK nie popełni już przestępstwa. Kto zatem może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie w Krakowie (i nie tylko)? Zgodnie z art. 78 kodeksu karnego:
- skazany na karę pozbawienia wolności, który odbył połowę kary,
- skazany na karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 25 lat – po odbyciu co najmniej 15 lat kary,
- skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności – po odbyciu co najmniej 30 lat kary.
Szczególną grupę skazanych stanowią dodatkowo tzw. recydywiści i multirecydywiści. Wobec tych pierwszych możliwe jest warunkowe przedterminowe zwolnienie w wypadku obycia 2/3 orzeczonej im kary, a w przypadku drugich po odbyciu ¾ tej kary. Przykładowo, wskazany na karę 15 lat pozbawienia wolności (nierecydywista) może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie po odbyciu 7 lat i 6 miesięcy. Recydywista zwykły mógłby to zrobić dopiero po odbyciu 10 lat kary.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie w Krakowie – prognoza kryminologiczna
Oprócz formalnego warunku odbycia odpowiedniej ilości kary, do uzyskania warunkowego przedterminowego zwolnienia ważna jest jeszcze tzw. pozytywna prognoza kryminologiczna. Zasadą jest, iż orzeczona kara powinna być wykonywana w całości. Jak wskazał bowiem Sąd Apelacyjny w Krakowie: Warunkowe zwolnienie przed odbyciem całości orzeczonej kary ma charakter wyjątkowy. Może być stosowane tylko w uzasadnionych przypadkach, co wyklucza jej nadmierne bądź liberalne stosowanie. Skazany może skorzystać z dobrodziejstwa tej instytucji, gdy prognoza kryminologiczno-społeczna jego przyszłego zachowania jest dodatnia, to jest w warunkach wolnościowych skazany nie naruszy prawa. Istotą pozytywnej prognozy kryminologicznej jest zatem to, aby skazany, po opuszczeniu zakładu karnego nie popełnił ponownie przestępstwa i postępował zgodnie z porządkiem prawnym. Co zatem wpływa na warunkowe przedterminowe zwolnienie w Krakowie? Przykładowe okoliczności wpływające na ocenę prognozy kryminologicznej to:
- stosunek skazanego do współosadzonych,
- stosunek skazanego do personelu ZK,
- udział w zajęciach dodatkowych,
- udział w terapii,
- podjęcie pracy w warunkach ZK,
- brak udziału w tzw. subkulturach przestępczych.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie – opłata i sąd właściwy
W sprawie o udzielenie warunkowego przedterminowego zwolnienia orzeka sąd penitencjarny. Jest to więc zawsze sąd okręgowy, w którego właściwości skazany odbywa karę pozbawienia wolności. Dla przykładu, Sąd Okręgowy w Krakowie V Wydział Penitencjarny będzie orzekał w sprawach dotyczących warunkowego przedterminowego zwolnienia osób odbywających kary w: Zakładzie Karnym w Wadowicach, ZK w Krakowie (Montelupich, Spławy), ZK w Trzebini. Warunkowe przedterminowe zwolnienie w Krakowie udzielane jest zatem przez Sąd Okręgowy w Krakowie.
Od wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pobiera się opłatę w kwocie 45,00 zł. Skazany może oczywiście wystąpić także o zwolnienie go od tej opłaty w treści wniosku.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie – co dalej?
Skazany, któremu udzielono warunkowego przedterminowego zwolnienia opuszcza zakład karny. Nie jest jednak tak, że następuje do bezwzględnie i bezwarunkowo. Pozostały do odbycia czas kary pozbawienia wolności stanowi okres próby, w którym skazany musi przestrzegać porządku prawnego. Okres ten nie może być krótszy niż 2 lata i dłuższy niż 5 lat. Dla recydywistów okres próby to minimum 3 lata. W razie zwolnienia z kary pozbawienia wolności w wymiarze 25 lat lub surowszym okres próby to 10 lat. W przypadku warunkowego przedterminowego zwolnienia z kary dożywotniego pozbawienia wolności okres próby jest dożywotni (art. 80 k.k.).
Warunkowe przedterminowe zwolnienie może być odwołane. Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Podobnie będzie w sytuacji, kiedy warunkowo zwolniony rażąca narusza porządek prawny. Istnieje także możliwość odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia, jeżeli skazany popełnił przestępstwo, za które nie orzeczono wobec niego kary pozbawienia wolności. Odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia oznacza, iż proces resocjalizacji skazanego nie przebiegł pozytywnie.
Podsumowanie – adwokat prawo karne Kraków
Jak wskazano w artykule, warunkowe przedterminowe z odbywania kary pozbawienia wolności jest instrumentem mającym służyć powrotowi skazanych do społeczeństwa. Założeniem systemu penitencjarnego jest bowiem resocjalizacja skazanych. Wcześniejsze zezwolenie z odbywania kary pozbawienia wolności to danie skazanemu szansy na powrót do społeczeństwa i ma za zadanie sprawdzenie wyników resocjalizacji. Nasza Kancelaria zajmuje się prawem karnym w tym także obroną skazanych w sprawach o udzielenie warunkowego przedterminowego zwolnienia. Podkreślić trzeba, że każda sprawa jest inna i wymaga indywidualnego podejścia. Szczególnie ważne jest odpowiednie uzasadnienie wniosku, w czym pomóc może właśnie doświadczony obrońca.